सिक्लेसमा क्होला सोंथर बचाउनका निम्ती बहस

टुडे पोखरा संवाददाता
0Shares

कास्कीको मादीगाउँ पालिकाको आयोजनामा क्होला सोंथरको संरक्षण कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने बारे इतिहासविद्, सँस्कृतिविद् तथा विभिन्न क्षेत्रका विज्ञहरुसँग छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । मादी १ सिक्लेसमा शुक्रबार भएको सो अन्तरक्रिया कार्यक्रममा तमु संघ संस्थाका अध्यक्ष तथा प्रतिनिधिहरु, तमु धीं यु.के.को क्होला सोंथर अध्ययन भ्रमण टोली सहित पत्रकार, स्थानिय बासिन्दाको व्यापक सहभागिता रहेको थियो ।

कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रदेश नं. ४ का मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले गुरुङ जातिको आदिम थलोको रुपमा चिनिदै आएको क्होला सोंथरलाई विश्व सम्पदा सूचीमा राख्नका निम्ती पहल गर्न केन्द्रीय सरकारसँग आग्रह गर्नुभएको छ । युनेस्कोको मापदण्डमा पु¥याएर क्होला सोंथरलाई विश्व सम्पदा सूचीमा पार्न उहाँले प्रदेश सरकारका तर्फबाट सिफारिस गर्ने बताउनुभयो । तमु भाषा र सँस्कृतिको विकास क्होलामा कम्तीमा पनि २ हजार वर्ष पहिले भएको भन्दै अब क्होलाको संरक्षण र विकास कसरी गर्ने भन्ने बारे स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र केन्द्र सरकारले ध्यान दिएर क्होलाको विकास र प्रचारमा सबै जना जुटन आग्रह गरेका थिए ।

अर्को फरक प्रसङ्गमा उहाँले प्रदेश नं. ४ को ३ सय वटा गाउँमा अबको पाँचभित्र होम स्टे सञ्चालन गर्ने तथा प्रत्येक घरमा धारा र विजुली पु¥याउने बताउनु भएको छ । होम स्टे मार्फत स्थानिय उत्पादनलाई जोड दिएर महिलाहरुको आय आर्जनमा वृद्धि गर्ने तथा गाउँ छोडी गएकाहरुलाई गाउँ सम्झेर बाडुल्की लाग्ने स्थितीमा आफुले पु¥याउने बताए।
सोही कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रदेश नं. ४ का आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री किरण गुरुङले क्होलाको संरक्षण गर्नु अहिलेको मुख्य प्राथमिकता रहेको भन्दै सरकार र जनता सबै यो कुरामा सचेत हुनुपर्ने बताए । क्होला सोंथरको भग्नावशेष मात्र देखारएर यसलाई विश्व सम्पदा सूचिमा पार्न नसिकने भन्दै अब यसको बारेमा अध्ययन, विकास र संक्षण गर्न जरुरी रहेको उहाँको भनाई रहेको थियो ।

कार्यक्रममा प्रा.डा.जगमान गुरुङले कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै १२औं शताब्दीसम्मको इतिहास क्होला सोंथरमा फेला परेको भन्दै क्होलाको बारेमा भएको अलिखित इतिहासहरुको खोजी गर्नुपर्ने र यसलाई लिपिबद्ध गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो । साथै उहाँले क्होला सोंथरको विकास र संरक्षणका निम्ती मादी गाउँपालिकालाई २५ बुँदे सुझाव समेत पेश गरेको छन् ।
अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बेलायतस्थित तमु धीं युकेको टोली एकहप्ते क्होला सोंथर अध्ययनपछि सहभागि भएको थियो । कार्यक्रममा वोल्दै तमु धीं युकेका अध्यक्ष ज्ञाम गुरुङले राम्रो र सकरात्मक कामको लागि तमु धींले सधैं सहयोग गर्ने भन्दै विकास निर्माणको कामका सबै सहयोग गर्नुपर्ने बताउनुभयो । कार्यक्रममा तमु धीं नेपालकी अध्यक्ष कर्म तमु, तमु प्ये ल्हु संघका अध्यक्ष हितकाजी तमु, तमु ह्युल छोंज धीका अध्यक्ष रेशम तमु, माछापुच्छे« गाउँपालिका अध्यक्ष कर्ण गुरुङ लगायतले बोल्नुभएको थियो ।

मादी गाउँपालिका अध्यक्ष वेदबहादुर गुरुङ (श्याम)को अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलले स्वागत तथा गाउँपालिकाका परामर्शदाता नरेश पौडेलले क्होला सोंथरको बारेमा प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेको थिऐ ।
समुन्द्री सतहदेखि ३ हजार ३ सय ३० देखि ४ हजार २ सय मिटरको उचाइमा फैलिएको क्होलासोंथर तमु जातिको सभ्यताको र सँस्कृतिको विकास भएको स्थल भएकाले यसलाई ऐतिहासिक थलोको रुपमा तमुजातिले मान्दै आएको छ । त्यहाँ पुग्न लमजुङको भुजुङ, घनपोखरा, घलेगाउँ तथा पसगाउँबाट छिटोमा २ दिनमा पुगिन्छ भने कास्कीको ताङतिङ, सिक्लेसबाट एकदिनमा सकिन्छ ।